Η ομάδα Σημείο Μηδέν, μετά το ανέβασμα του έργου Οι Δίκαιοι, του Αλμπέρ Καμύ (παράσταση για την οποία κέρδισε τον Έπαινο Νέων Δημιουργών από την Ένωση Ελλήνων Θεατρικών Κριτικών), παρουσιάζει τη θεατρική της εκδοχή σε ένα από τα πιο γνωστά διηγήματα του Φραντς Κάφκα, τη Μεταμόρφωση.
Ο εμπορικός αντιπρόσωπος Γκρέγκορ Σάμσα ζει σε ένα ασφυκτικό οικογενειακό-και-κοινωνικό περιβάλλον γεμάτο ενοχές και φόβους. Μετά από μια ανήσυχη νύχτα, βρίσκει τον εαυτό του μεταμορφωμένο σ’ ένα τεράστιο, απεχθές ζωύφιο. Όμως τι πραγματικά του συνέβη; Πόσο κυριολεκτικά μπορούμε να αντιληφθούμε τη μεταμόρφωσή του;
Ο Τσέχος συγγραφέας Φραντς Κάφκα, δημιουργός των εμβληματικών μυθιστορημάτων Η Δίκη, Ο Πύργος, και Αμερική , έγραψε τη Μεταμόρφωση το 1912. Εκατό χρόνια μετά, οι σύγχρονοι πλέον, μηχανισμοί από-ανθρωποποίησης, εξακολουθούν να παγιδεύουν τους ανθρώπους στα αναρίθμητα γρανάζια μιας καλοκουρδισμένης μηχανής οδύνης…
Συνέντευξη με τον Σάββα Στρούμπο, σκηνοθέτη της παράστασης.
Γιατί απασχόλησε η θεατρική μεταφορά ενός διηγήματος;
Στον τρόπο δουλειάς μας αντιλαμβανόμαστε το κάθε κείμενο με το οποίο καταπιανόμαστε ως υλικό έρευνας, πέρα από το αν είναι διήγημα, θεατρικό έργο ή μυθιστόρημα. Ερευνούμε τη φωνή και το σώμα μας και για πολλούς μήνες τις παρορμήσεις που γεννάει αυτό το υλικό, ώσπου, την κατάλληλη στιγμή διαμορφώνουμε το τοπίο της παράτασης μας. Το τοπίο αυτό έχει τους δικούς του νόμους και τη δική του τεχνική η οποία δε συνάδει πάντα με τους κατεστημένους θεατρικούς κανόνες. Στο επίκεντρο της έρευνάς μας βρίσκεται ο ίδιος ο ηθοποιός ως δημιουργός και δημιούργημα αυτής της διαδικασίας.
Τι σας οδήγησε στην επιλογή της «Μεταμόρφωσης»; Έχει να κάνει μεχαρακτηριστικά της σημερινής εποχής;
Η ομάδα μας παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 2009 με το μάλλον άγνωστο διήγημα του Φραντς Κάφκα "Στη Σωφρονιστική Αποικία". Η παράσταση παίχτηκε στο χώρο Ιστορικής Μνήμης ’41-’44 (πρώην κρατητήρια Γκεστάπο) και στο χώρο του Πειθαρχίου στο Επταπύργιο. Η "Αποικία" ασχολείται με ένα μηχάνημα βασανισμού το οποίο εγγράφει στο σώμα και μέχρι θανάτου το νόμο που παραβιάστηκε από τον κατάδικο. Οι συμβολισμοί με τους κατασταλτικούς μηχανισμούς της κάθε άρχουσας τάξης είναι προφανείς. Στη "Μεταμόρφωση" υπάρχει μια άλλου τύπου εγγραφή στο σώμα. Ο Γκρέγκορ Σάμσα υπό το βάρος ηθών, θεσμών, νόμων και αξιών που του είχαν επιβληθεί χάνει τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά του, απο-ανθρωποιείται, βιώνει τον κατακερματισμό της ταυτότητας και της συνείδησης του και έτσι αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως "τεράστιο απεχθές ζωύφιο". Ταυτόχρονα, η μεταμόρφωσή του δε συμβαίνει σε κενό αέρος, σε μια κατά τα άλλα υγιή οικογένεια και κοινωνία. Αντίθετα, η οικογένεια και η κοινωνία όπου ζει λειτουργούν ως μηχανή μεταμόρφωσης ή απο-ανθρωποποίησης εαυτών και αλλήλων, που γεννάει τέρατα!
Χωρίς να θεωρώ ότι η τέχνη χρειάζεται απαραίτητα να έχει έναν επικαιρικό χαρακτήρα, πιστεύω ότι η "Μεταμόρφωση" μας προκαλεί να ξανά-σκεφθούμε τη σχέση του σύγχρονου ανθρώπου με τον εαυτό του, τους άλλους και την κοινωνία. Θέτει το βασικό αίτημα ύπαρξης αυτόνομων και χειραφετημένων ανθρώπων σε κοινωνίες ελεύθερες και υγιείς.
Ποιες είναι οι προσδοκίες μιας ομάδας –θιάσου, όπως η δική σας από το σύγχρονο θεατρικό τοπίο;
Δουλεύουμε ως ομάδα ήδη για πέντε χρονια. Θέλουμε να συνεχίσουμε την έρευνα μας όσο γίνεται περισσότερο και με την έννοια αυτή να απευθυνόμαστε στους ανθρώπους που συμμερίζονται τους προβληματισμούς και τις αγωνίες που αφορούν και εμάς. Οικονομικά στηριζόμαστε από τα εισιτήρια που κόβουμε στις παραστάσεις μας. Ηθοποιοί, σκηνοθέτης και τεχνικός αμειβόμαστε ισόποσα. Σκοπός είναι στα επόμενα χρονια να μπορούμε να ζούμε αξιοπρεπώς από τη δουλειά μας.
Υπάρχουν σχέδια για την παρουσίαση κάποιου άλλου θεατρικού;
Ετοιμάζουμε τον "Βόυτσεκ" του Γκρέγκορ Μπύχνερ, που θα παρουσιαστεί στο θέατρο Άττις, του δασκάλου και συνεργάτη μου Θόδωρου Τερζόπουλου. Στον ίδιο χώρο θα παρουσιαστεί για 3ο κύκλο παραστάσεων η "Μεταμόρφωση" από τα μέσα του Γενάρη.
Η ομάδα Σημείο Μηδέν είναι εταιρικός θίασος του Ο.Ε.Θ. – Σ.Ε.Η.
Η μετάφραση του έργου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νεφέλη.
Photo credits: Χρήστος Κυριακόγγονας
info
Θέατρο Άνετον, Παρασκευοπούλου 42
Σάββατο 5 & Κυριακή 6 Ιανουαρίου 2013, ώρα έναρξης 9μμ, τιμές εισιτηρίων: 10ευρώ & 7ευρώ (φοιτητές, άνεργοι, Αμέα, πολύτεκνοι), τηλέφωνο επικοινωνίας-κράτησης θέσεων:
6942-841714.
