Η μετατροπή του 3ου ΓΕ.Λ. Ευόσμου σε Ωνάσειο Σχολείο προκαλεί προβληματισμό στη σχολική κοινότητα και ολόκληρη την τοπική κοινωνία. Πρόκειται για ακόμα ένα σχολείο που προορίζεται για λίγους και εκλεκτούς;
Αν και η ίδρυση των 22 δημόσιων Ωνάσειων σχολείων με την υποστήριξη του Ιδρύματος Ωνάση φαίνεται να στοχεύει στην ενίσχυση των ευκαιριών εκπαίδευσης σε περιοχές με κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις, η ένταξη του 3ου ΓΕ.Λ. Ευόσμου στη συγκεκριμένη πρωτοβουλία εγείρει σοβαρά ερωτήματα, η σχολική κοινότητα του οποίου είχε την «τύχη» να μάθει τα νέα μέσω του διαδικτύου, καθώς καμία αρμόδια αρχή δεν φρόντισε να την ενημερώσει καταλλήλως!
Γράφει η Ασημίνα Τούνα
Ο Εύοσμος, όμως, μια περιοχή με εντυπωσιακή πληθυσμιακή αύξηση, ανοικοδόμηση και επιχειρηματική αυτονομία, είναι πράγματι μια «ευάλωτη» περιοχή που αντιμετωπίζει κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις;
Όπως επισημαίνει και ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών του 3ου ΓΕΛ Ευόσμου σε ανακοίνωση που εξέδωσαν, «μπορεί να ήταν στο παρελθόν μια περιοχή εργατική, αλλά τα τελευταία είκοσι χρόνια σημειώνει εντυπωσιακή πληθυσμιακή αύξηση, ραγδαία ανοικοδόμηση και πλήρη αυτονομία όσον αφορά τις επιχειρήσεις και τις υπηρεσίες που προσφέρει στους κατοίκους του, στοιχεία που κάθε άλλο παρά δικαιολογούν τον χαρακτηρισμό του ως περιοχής με «κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις» ή «ευάλωτης».»
Σήμερα, πρόκειται για μία περιοχή που ονειρεύεται ένα μέλλον καλύτερο από αυτό που οι περίφημες «υποβαθμισμένες δυτικές συνοικίες» της πόλης μέχρι πρότινος ζούσαν. Θα μπορούσαμε να πούμε πως πρόκειται για το κέντρο της Δυτικής Θεσσαλονίκης, ωστόσο η φήμη του ξεπερνά τα όρια αυτών. Μιας και συγκεντρώνει τόσο κατοίκους της περιοχής και των γύρω γειτονιών, αλλά και κόσμο από κάθε γωνιά της πόλης.
Μάλιστα, η συνεχής αύξηση του πληθυσμού οξύνει το μεγάλο πρόβλημα σχολικής στέγασης που αντιμετωπίζει ο δήμος τα τελευταία χρόνια, με τα υπάρχοντα σχολεία να δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στην αυξανόμενη ζήτηση. Αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για περισσότερα σχολεία, προσλήψεις εκπαιδευτικών και καλύτερες υποδομές, κάτι που δεν φαίνεται, ωστόσο, να αποτελεί προτεραιότητα του Υπουργείου.
Στη Θεσσαλονίκη τα σχολεία που έχουν επιλεχθεί, ώστε να μετατραπούν από τη νέα σχολική χρονιά σε Ωνάσεια είναι στο Δήμο Θεσσαλονίκης, το 12ο Ημερήσιο Γυμνάσιο και το 16ο Ημερήσιο Γενικό Λύκειο στην Ξηροκρήνη και στο Δήμο Κορδελιού – Ευόσμου το 6ο Ημερήσιο Γυμνάσιο και το 3ο Ημερήσιο Γενικό Λύκειο Ευόσμου.
Όπως αναφέρει ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών του 3ου ΓΕΛ Ευόσμου, μια τέτοια εξέλιξη, θα δημιουργήσει σχολεία δύο ταχυτήτων με παιδιά από όλη τη Δυτική Θεσσαλονίκη που θα απολαμβάνουν την «υψηλή εκπαίδευση» του Ωνάσειου σχολείου και παιδιά του Ευόσμου που θα «περιορίζονται» ή θα είναι αναγκασμένα να «συμβιβάζονται» στο κοινό πρόγραμμα εκπαίδευσης που ορίζει το Υπουργείο Παιδείας για όλους τους υπόλοιπους μαθητές και μαθήτριες της Ελλάδας.
Ήδη έχει ανακοινωθεί η μετεξέλιξη 22 δημόσιων σχολείων (11 γυμνάσια και 11 λύκεια σε όλη τη χώρα) σε «Ωνάσεια» με τη δημιουργία Διοικούσας Επιτροπής στην οποία θα συμμετέχει και το Ίδρυμα Ωνάση, με αποφασιστικό λόγο σε θέματα εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Με την «αυτονομία» των σχολείων, θα έχουμε σχολεία πολλών ταχυτήτων, όπως στη Μεγάλη Βρετανία επί Θάτσερ, με ξεχωριστά προγράμματα. Που στόχο θα έχουν να καλύπτουν όχι τις πραγματικές μαθησιακές ανάγκες των μαθητών και μαθητριών τους, αλλά τις επιθυμίες των πελατών.
Έχουν ως στόχο, λοιπόν, ένα σχολείο – επιχείρηση που θα αναζητά οικονομικούς πόρους από οπουδήποτε, θα προσλαμβάνει εκπαιδευτικούς με κριτήριο το κόστος τους – ενδεχομένως επιπλέον δεξιότητές τους για επιπλέον αξιοποίησή τους και όχι μόνο τις παιδαγωγικές τους γνώσεις και ικανότητες, όσο σημαντικές και αν είναι αυτές;
Οι εκπαιδευτικοί του 3ου ΓΕΛ Ευόσμου τονίζουν, επίσης, ότι θα υπάρχουν αποκλεισμοί, καθώς «δεν θα μπορέσουν όλα τα παιδιά της μεγάλης μας γειτονιάς να φοιτήσουν στη νέα δομή», ενώ παράλληλα αναφέρουν ότι «στα παιδιά που θα φοιτήσουν στο Ωνάσειο δεν θα συμπεριλαμβάνονται μαθητές με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, που στο 3ο Λύκειο βρίσκουν τόσα χρόνια μια ζεστή αγκαλιά».
Επιπλέον, πολύ μεγάλος αριθμός παιδιών από το 3ο Λύκειο όπως και από το 6ο Γυμνάσιο – θα αναγκαστούν να μετακινηθούν σε άλλο σχολείο, γεγονός που θα επιβαρύνει τα ίδια και τους γονείς τους αλλά θα επιβαρύνει και τα υπόλοιπα λύκεια και γυμνάσια του δήμου που θα αναγκαστούν να δεχτούν περισσότερα παιδιά, τα οποία ασφαλώς δεν μπορούν να στεγάσουν σε συνθήκες ασφάλειας και αξιοπρέπειας. Γι’ αυτά τα σχολεία και αυτά τα παιδιά δεν προβλέπεται καμία ενίσχυση από το Ωνάσειο.
Η μετατροπή ενός σχολείου σε Πειραματικό συνεπάγεται ταυτόχρονα ριζικές αλλαγές. Αυτομάτως ισχύει το διαφοροποιημένο πρόγραμμα σπουδών, ενώ οι υπηρετούντες εκπαιδευτικοί χάνουν την οργανική τους θέση. Μπορούν να παραμείνουν με διετή θητεία κατά την οποία θα πρέπει να φροντίσουν για την αυτοεπιμόρφωσή τους και τον ατομικό τους φάκελο, καθώς θα ακολουθήσει σχετική αξιολόγησή τους για το αν θα παραμείνουν ή όχι στο σχολείο.
Αντί να επικεντρωθούν στα εκπαιδευτικά τους καθήκοντα, ωθούνται σε ένα ατέρμονο κυνήγι προσόντων προκειμένου να διατηρήσουν την έτσι κι αλλιώς επισφαλή θέση τους. Η χρηματοδότησή τους γίνεται και από χορηγίες, δωρεές, επιχορηγήσεις από διάφορες πηγές, δηλαδή χορηγοί, εταιρείες, επιχειρηματικοί όμιλοι δρουν ανεξέλεγκτα στον χώρο του σχολείου, παρεμβαίνοντας στη συνείδηση των μαθητών.
Ολόκληρη η ανακοίνωση του Συλλόγου Εκπαιδευτικών του 3ου ΓΕΛ Ευόσμου
«Σήμερα είναι μια σημαντική μέρα για τη δημόσια εκπαίδευση στη χώρα μας. Η ίδρυση 22 Δημόσιων Ωνάσειων Σχολείων, με την πολύτιμη αρωγή του Ιδρύματος Ωνάση, σε περιοχές που αντιμετωπίζουν κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις, εντάσσεται στη συνολική στρατηγική του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού για την ενίσχυση των ευκαιριών στην εκπαίδευση, για ένα σύγχρονο σχολείο που θα αναδεικνύει τις δεξιότητες των μαθητών και των μαθητριών». (Δηλώσεις Υπουργού Παιδείας, 20.1.2025)
Με τα παραπάνω λόγια χαιρέτισε ο Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Κυριάκος Πιερρακάκης την ίδρυση των 22 Ωνασείων σχολείων στην Ελλάδα. Ανάμεσα σε αυτά τα σχολεία και το 3ο ΓΕΛ Ευόσμου, η σχολική κοινότητα του οποίου είχε την «τύχη» να μάθει τα νέα μέσω του διαδικτύου, καθώς καμία αρμόδια αρχή δεν φρόντισε να την ενημερώσει καταλλήλως.
Είναι όμως ο Εύοσμος πραγματικά μια περιοχή που αντιμετωπίζει «κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις»; Και είναι η ίδρυση των Ωνάσειων σχολείων ο μόνος δρόμος «για την ενίσχυση των ευκαιριών στην εκπαίδευση, για ένα σύγχρονο σχολείο που θα αναδεικνύει τις δεξιότητες των μαθητών και των μαθητριών»;
Η απάντηση στο πρώτο ερώτημα είναι ξεκάθαρα αρνητική. Μπορεί ο Εύοσμος να ήταν στο παρελθόν μια περιοχή εργατική, αλλά τα τελευταία είκοσι χρόνια σημειώνει εντυπωσιακή πληθυσμιακή αύξηση, ραγδαία ανοικοδόμηση και πλήρη αυτονομία όσον αφορά τις επιχειρήσεις και τις υπηρεσίες που προσφέρει στους κατοίκους του, στοιχεία που κάθε άλλο παρά δικαιολογούν τον χαρακτηρισμό του ως περιοχής με «κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις» ή «ευάλωτης».
Μάλιστα η συνεχής αύξηση του πληθυσμού οξύνει το μεγάλο πρόβλημα σχολικής στέγασης που αντιμετωπίζει ο δήμος μας τα τελευταία χρόνια, γεγονός που προκαλεί τα επίμονα αιτήματά μας για την οικοδόμηση νέων σχολείων, δεδομένου ότι τα παιδιά μας στριμώχνονται σε αίθουσες ακατάλληλες για μάθημα (υπόγεια) ή σε κτήρια που έχουν προβλήματα στατικότητας (4ο Γενικό Λύκειο Ευόσμου).
Η δε περιοχή του Ευόσμου πάνω από την περιφερειακή οδό έχει πλήθος νέων πολυκατοικιών και κανένα σχολείο. Το να ενισχύσει το Υπουργείο με τη συνδρομή οποιουδήποτε ιδιωτικού φορέα τη συνολική κτηριακή υποδομή της περιοχής μας είναι ένα πάντα ζωτικό και επείγον αίτημα. Αυτό όμως δεν αποτελεί προτεραιότητα του Υπουργείου.
Για το δεύτερο ερώτημα, επιτρέψτε μας να μιλήσουμε με λίγες περισσότερες λεπτομέρειες καθώς δηλώσεις ότι με την ίδρυση των Ωνάσειων σχολείων περισσότερα παιδιά «θα έχουν την 1 ευκαιρία πρόσβασης σε υψηλού επιπέδου δημόσια εκπαίδευση» θεωρούμε ότι υποτιμούν το έργο των εκπαιδευτικών στο δημόσιο σχολείο και την αντίληψή μας για το τι σημαίνει υψηλού επιπέδου δημόσια εκπαίδευση. Για να τα δούμε όμως αναλυτικά…
Τι θα προσφέρει το πρόγραμμα του Ωνασείου στους μαθητές και στις μαθήτριες;
«Πρόσθετες ώρες εκπαίδευσης σε κλάδους όπως πληροφορική, ξένες γλώσσες, STEM, τέχνες και πολιτισμό, ενισχυτική διδασκαλία για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις». Για την υλοποίησή τους το Ωνάσειο θα χρηματοδοτεί τις υπερωρίες των εκπαιδευτικών που θα απασχολούνται, λέει το σχέδιο. Τζάμπα έξοδα για το Ωνάσειο.
Στο 3ο Γενικό Λύκειο Ευόσμου εδώ και 20 χρόνια η ενίσχυση για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις προσφέρεται δωρεάν, σε ώρες εκτός ωρολογίου προγράμματος για όποιον μαθητή ή μαθήτρια το χρειάζεται και το ζητήσει· κριτήρια προσομοίωσης γράφονται και αξιολογούνται σε όλη τη διάρκεια της χρονιάς και σε τακτά διαστήματα, πέρα από τις υποχρεωτικές δοκιμασίες κάθε τετραμήνου που προβλέπονται από το Υπουργείο.
Μπορεί να ρωτήσει κάποιος και τα παιδιά που φοιτούν τώρα στο σχολείο μας, αλλά και παιδιά που αποφοίτησαν παλαιότερα, όταν το πρόγραμμα των μαθημάτων δεν επέτρεπε χρονικά αυτήν την εξάσκηση, και έρχονταν στο σχολείο 7 η ώρα το πρωί να γράψουν, παίρνοντας το απαραίτητο κέρασμα -τα κεράσματα φυσικά δεν σταμάτησαν ποτέ. Είναι τα κεράσματα; Είναι η αγάπη και η υποστήριξη; Είναι το πείσμα των παιδιών και οι ικανότητές τους; Πάντως τα παιδιά μας διακρίνονται και βραβεύονται στις Πανελλαδικές εξετάσεις, αριστεύουν και ξεχωρίζουν σε διαγωνισμούς και δράσεις για τις επιδόσεις και το ήθος τους στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Και αν αναρωτηθεί κάποιος για τις πρόσθετες εκπαιδευτικές δράσεις τις οποίες θα χρηματοδοτήσει το Ωνάσειο, τότε πάλι θα διαπιστώσει πόσο ετεροχρονισμένες και άκαιρες είναι, ένα περιττό έξοδο…
Στο σχολείο μας λειτουργούν όμιλοι, ομάδες δράσης, πλούσια βιβλιοθήκη οργανωμένη ιδίοις κόποις και αναλώμασι. Στο σχολείο μας οργανώνονται διαγωνισμοί μαθητικοί, δίνονται βραβεία και αριστεία, γίνονται εκδηλώσεις, εκθέσεις, εξορμήσεις, παρεμβάσεις, δρώμενα, με την καθοδήγηση εκπαιδευτικών, τη θερμή συμμετοχή μαθητών και μαθητριών, την υποστήριξη του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων και του βοηθητικού προσωπικού του σχολείου, και τη συνεργασία με ποικίλους φορείς δημόσιους και ιδιωτικούς. Μια ματιά στον ιστοχώρο του σχολείου μπορεί να αποδείξει του λόγου το αληθές.
Τι πραγματικά σημαίνει η μετατροπή του 3ου ΓΕ.Λ. Ευόσμου σε Ωνάσειο σχολείο για τον Εύοσμο;
Σημαίνει πρωτίστως ότι δεν θα μπορέσουν όλα τα παιδιά της μεγάλης μας γειτονιάς να φοιτήσουν στη νέα δομή. Γιατί, βέβαια, το Ωνάσειο δε θα επιτρέπει τη λειτουργία αιθουσών στο υπόγειο, που μέχρι πρότινος ήταν η μόνη λύση για να εξυπηρετηθεί ο διαρκώς αυξανόμενος αριθμός μαθητών του σχολείου. Οι μαθητές θα φοιτούν σε αυτό μετά από διαδικασία επιλογής στην οποία θα συμμετέχουν παιδιά και άλλων δήμων. Ασφαλώς σε αυτά τα παιδιά που θα φοιτήσουν στο Ωνάσειο δεν θα συμπεριλαμβάνονται παιδιά με ειδικές 2 εκπαιδευτικές ανάγκες, αναπηρία και μαθησιακές δυσκολίες, που στο 3ο Λύκειο βρίσκουν τόσα χρόνια μια ζεστή αγκαλιά.
Από την άλλη, η μείωση των παιδιών του Ευόσμου που θα φοιτούν στο Ωνάσειο συνεπάγεται αυτόματα πως 400 περίπου παιδιά (από το Λύκειο και από το Γυμνάσιο) θα αναγκαστούν να μετακινηθούν σε άλλο σχολείο, γεγονός που θα επιβαρύνει τα ίδια και τους γονείς τους. Αυτό παράλληλα σημαίνει και πως τα υπόλοιπα λύκεια (και γυμνάσια) του δήμου μας θα αναγκαστούν να δεχτούν περισσότερα παιδιά, τα οποία ασφαλώς δεν μπορούν να στεγάσουν σε συνθήκες ασφάλειας και αξιοπρέπειας. Γι’ αυτά τα σχολεία και αυτά τα παιδιά δεν προβλέπεται καμία ενίσχυση από το Ωνάσειο κέντρο.
Το Ωνάσειο σχολείο «θα γίνει περιζήτητο», λέει ο πρωθυπουργός, γιατί θα παρέχει «πρόσβαση στην καλύτερη δυνατή εκπαίδευση». Και θεωρεί αυτήν την πρόσβαση υλοποίηση της κεντρικής επιλογής της φιλελεύθερης κυβέρνησής του για «ίσες ευκαιρίες»(;!) Το λιγότερο αντιφατική και παράλογη είναι αυτή η δήλωση· είναι ταξική, ρατσιστική, καλλιεργεί την ανισότητα, υπονομεύει τη δημοκρατία.
Στον Εύοσμο, με άλλα λόγια, θα έχουμε σχολεία δύο ταχυτήτων, με παιδιά που θα απολαμβάνουν την «υψηλή εκπαίδευση» του Ωνάσειου σχολείου και παιδιά που θα «περιορίζονται» ή να «συμβιβάζονται» στο κοινό πρόγραμμα εκπαίδευσης που ορίζει το Υπουργείο Παιδείας για όλους τους υπόλοιπους μαθητές και μαθήτριες της Ελλάδας (αυτής της εκπαίδευσης που εύλογα φαίνεται πως ο πρωθυπουργός δεν θεωρεί την «καλύτερη εκπαίδευση»). Και ακόμη δεν έχουμε μάθει ποια θα είναι τα μελλοντικά προνόμια που θα εξασφαλίσει το Ωνάσειο για τα εκλεκτά ή «χαρισματικά» -με τα λόγια του πρωθυπουργού- παιδιά που θα παρακολουθήσουν τα αναβαθμισμένα προγράμματά του…
Ποιο είναι επιτέλους το 3ο Γενικό Λύκειο Ευόσμου που καταργείται
Το 3ο Λύκειο Ευόσμου είναι οι άνθρωποί του. Είναι οι εκπαιδευτικοί του, που υπερβαίνουν ένθερμα το ωράριο και τις επιβαλλόμενες υποχρεώσεις τους, που δεν περιορίζονται στο διεκπεραιωτικό έργο της θέσης τους, και καταθέτουν ώρες, χρήματα, κόπο, ψυχή για το σχολείο που αγαπούν. Είναι αυτό το σχολείο που, αν το ψάξετε, θα το βρείτε στην οδό Παναγιώτη Πετράκη και Θεόδωρου Φυλακτού, ονομασία στην μνήμη δυο αγωνιζόμενων εκπαιδευτικών του, την αξία των οποίων τίμησαν μαθητές, γονείς, δημοτικές αρχές.
Το σχολείο μας είναι οι μαθητές και οι μαθήτριές του που από διαφορετικές αφετηρίες αγωνίζονται και ελπίζουν για την πρόοδό τους όχι μόνο στα υποχρεωτικά μαθήματα αλλά σε όλα αυτά για τα οποία διψά η ψυχή τους: εμπειρίες, συναισθήματα, διεκδικήσεις, όνειρα. Είναι οι μαθητές με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες που φοιτούν ισότιμα στο σχολείο μας, καθώς για αυτό φροντίζουν οι περήφανα υπηρετούντες τη συμπερίληψη καθηγητές και καθηγήτριές τους. Είναι αυτοί οι μαθητές και οι μαθήτριες που αποφοίτησαν και περνούν από το σχολείο τακτικά, όχι μόνο για να χαμογελάσουν με νοσταλγία και αγάπη αλλά για προσφέρουν εθελοντικά, να μοιράσουν και να μοιραστούν.
Είναι ο Σύλλογος Γονέων 3 και Κηδεμόνων που στηρίζει όλες τις δράσεις του σχολείου, συνεργαζόμενος με τον Διευθυντή και τους Εκπαιδευτικούς, και υποστηρίζει την αναβάθμιση των υποδομών του ανταποκρινόμενος στα αιτήματα παιδιών και εκπαιδευτικών. Αυτό είναι κάθε δημόσιο σχολείο.
Αν το σχολείο μας γίνει Ωνάσειο, δε θα είναι το σχολείο μας, το 3ο Γενικό ΔΗΜΟΣΙΟ Λύκειο Ευόσμου θα καταργηθεί. Το έμβλημά μας, η πολύχρωμη κουκουβάγια, αυτή που δεν συμβολίζει μόνο τη γνώση, αλλά και τη σύνθεση, τη δημιουργία, τη συνεργασία, την αποδοχή του διαφορετικού, θα πετάξει μακριά. Μέχρι τότε – αν έρθει αυτή η ώρα η κακιά, όλοι εμείς που πονάμε και αγαπάμε το 3ο ΓΕ.Λ. Ευόσμου θα αγωνιστούμε για αυτό.
Ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών του 3ου ΓΕ.Λ. Ευόσμου
Ανακοίνωση εναντίωσης στην μετατροπή του σε Ωνάσειο εξέδωσε και ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων του 6ου Γυμνασίου Ευόσμου, αναφέροντας ότι ο Εύοσμος είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος δήμος στο νομό Θεσσαλονίκης με λίγα σχολεία για τον αριθμό των μαθητών που διαθέτει.
«Αυτή τη στιγμή φοιτούν 446 μαθητές, κάποιοι των οποίων διαμένουν και άνωθεν του περιφερειακού και η μετακίνηση τους είναι δύσκολη με τη συγκοινωνία. Θα αναγκαστούν και αυτοί οι μαθητές, αλλά και οι πρωτοετείς να πάνε σε άλλα σχολεία που και εκείνα είναι πλήρη, οπότε δεν θα τους δεχτούν. Το πρόβλημα γιγαντώνεται για όλους τους μαθητές και πρακτικά δεδομένου ότι δεν υπάρχουν και σχολεία που να είναι κοντά για να μπορούν να μετακινηθούν» επισημαίνει ο Σύλλογος.
Εκπαίδευση αριστείας ή σχολείο για λίγους και «εκλεκτούς»;
Συνεχίζεται η επίθεση στον πυρήνα του δωρεάν και δημόσιου χαρακτήρα του σχολείου, προωθώντας την εισβολή της επιχειρηματικότητας στο εκπαιδευτικό σύστημα. Ο καταιγισμός νόμων, ΥΑ και εγκυκλίων συνιστούν μια συνολική αντιδραστική αλλαγή του δομικού χαρακτήρα του δημόσιου σχολείου, του παιδαγωγικού περιεχομένου του, των ρόλων των εκπαιδευτικών και της εργασίας τους, της λειτουργίας κάθε σχολικής μονάδας.
Αξιολόγηση παντού, ανταγωνισμός και κατηγοριοποίηση, σχολική αυτονομία με όρους επιχειρηματικής λειτουργίας, διείσδυση των επιχειρήσεων σε κάθε πλευρά της δημόσιας εκπαίδευσης (έρευνα, διδασκαλία επιχειρηματικότητας, λειτουργία του σχολείου με όρους ιδιωτικού, ψηφιακό σχολείο, δραστηριότητες από ιδιώτες σε δημόσιες δομές), αναζήτηση χρηματοδότησης από ιδιώτες, ιδιωτικά πανεπιστήμια και στο βάθος η διάλυση των εργασιακών και συλλογικών δικαιωμάτων των εκπαιδευτικών είναι οι κεντρικοί πυλώνες αυτής της πολιτικής.
Έτσι, μετά την εισαγωγή του θεσμού του Διεθνούς Απολυτηρίου(International Baccalaureate, ΔΑ-IB) που άνοιξε την πόρτα για την καλλιέργεια επιπλέον διακρίσεων, έρχεται τώρα η δημιουργία των Ωνάσειων σχολείων να κλιμακώσει την αποδόμηση της δημόσιας εκπαίδευσης. Οι θεσμοί αυτοί όχι μόνο εντείνουν τις ανισότητες στην πρόσβαση στη γνώση για όλους, αλλά διαμορφώνουν κι ένα σχολείο προσαρμοσμένο στις ανάγκες της αγοράς και όχι στις ανάγκες τω μαθητών, υπονομεύοντας περαιτέρω το θεμελιώδες δικαίωμα στη μόρφωση και οξύνοντας τους ταξικούς φραγμούς.
Το έργο της λειτουργίας των Ωνάσειων σχολείων σε «κοινωνικά ευάλωτες περιοχές προς όφελος των παιδιών», καταρρέει εξαρχής, εφόσον οι μαθητές θα εισάγονται με εξετάσεις, όπως στα πρότυπα σχολεία. Όπως συνέβη και με τα υπάρχοντα πρότυπα, που η κυβέρνηση επέκτεινε πέρα από Αθήνα και Θεσσαλονίκη, με ένα σε κάθε νομό, θα πάψουν να είναι σχολεία της γειτονιάς, δημιουργώντας τελικά μεγαλύτερη πίεση στις περιοχές αυτές, όπου τα υπόλοιπα σχολεία καλούνται να απορροφήσουν τους μαθητές από τη γειτονιά, οι οποίοι δεν διεκδικούν ή δεν μπορούν να επιτύχουν την εισαγωγή τους στο πρότυπο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται (πολυπληθή τμήματα έλλειψη υποδομών κτλ).
Άλλωστε, δεν είναι τυχαίο το γεγονός πως κατά τη μετατροπή σχολείων σε πρότυπα, είχαμε τα προηγούμενα χρόνια μαζικές αντιδράσεις και κινητοποιήσεις σε πολλές περιοχές. Επιπλέον, στις εξετάσεις για την εισαγωγή στα πρότυπα σχολεία, περνάει τελικά μόλις το 20% των αιτούντων κι έχουν ενισχυθεί ακόμη περισσότερο τα συστήματα της παραπαιδείας, αφού έχει αναπτυχθεί μια πραγματική «φάμπρικα» φροντιστηρίων και ιδιαίτερων μαθημάτων με μεγάλες οικονομικές απαιτήσεις, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τις οικογένειες των μαθητών.
Η μετατροπή των σχολείων σε πρότυπα είναι το μόνο μέσον για την εφαρμογή της αξιολόγησης, αφού σ’ αυτά τα σχολεία θα αξιολογούνται όλοι και όλα διαρκώς και με βάση τα όσα περιλαμβάνονται στον νόμο, θα αναλαμβάνουν «ηγετικό» ρόλο εντός της ομάδας όμορων σχολείων που ανήκουν, ενώ παράλληλα καλούνται να συνδράμουν μέσω του παραδείγματος, των δράσεων τους και της επιμόρφωσης στην προώθηση εκπαιδευτικών αλλαγών με νεοφιλελεύθερο χαρακτήρα. Επιπλέον, αν κάποιο σχολείο μετατραπεί σε πρότυπο – ακόμη και αν σε όλα τα άλλα σχολεία δεν καταφέρουν να εφαρμόσουν την αξιολόγηση, σε αυτό θα εφαρμόζεται όπως γίνεται και στα ήδη υπάρχοντα πρότυπα.
Επίσης, η κατάργηση των οργανικών θέσεων των καθηγητών και καθηγητριών, όσων υπηρετούν στα σχολεία αυτά και η εργασιακή περιπλάνηση στην οποία οδηγούνται, αποτελούν ευθεία επίθεση στα εργασιακά δικαιώματα του κλάδου, καθώς ανοίγει ο δρόμος για την κατάργηση της μονιμότητας.
Τα 22 δημόσια σχολεία που μετατρέπονται σε Πρότυπα Ωνάσεια
Όπως είναι ήδη γνωστό, το πρώτο από τα νομοσχέδια του υπουργείου Παιδείας, που ανακοινώθηκαν στο Υπουργικό Συμβούλιο, αφορά – μεταξύ άλλων – στην ίδρυση πρότυπων Γυμνασίων και Λυκείων με τη χορηγία του Ιδρύματος Ωνάση, τα «Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία» (ΔΗΜ.Ω.Σ) στη σύμπραξη, δηλαδή, του δημόσιου συστήματος με το Ίδρυμα Ωνάση.
Το δίκτυο θα περιλαμβάνει 22 υφιστάμενα σχολεία, 11 Γυμνάσια και 11 Λύκεια, «σε περιοχές που αντιμετωπίζουν κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις», από τον Σεπτέμβρη του 2025 με 6 Γυμνάσια και 6 Λύκεια αρχικά. Το Ίδρυμα θα αναλάβει την ανακαίνισή τους (έως 1 εκ. ευρώ ανά σχολείο) και τα λειτουργικά τους έξοδα (έως 500.000 ευρώ το έτος ανά σχολείο). Η εισαγωγή των μαθητών θα γίνεται με εξετάσεις και η επιλογή των εκπαιδευτικών τους θα γίνεται όπως στα πρότυπα, (χάσιμο οργανικών θέσεων κτλ).
Οι 11 περιοχές που επελέγησαν είναι: Κολωνός και Κυψέλη, Μενίδι, Πέραμα, Περιστέρι, Κορδελιό, Κοζάνη, Ξάνθη, Ρόδος και Ηράκλειο Κρήτης, ενώ στόχος είναι τα 6 πρώτα σχολεία να είναι έτοιμα στην έναρξη της επόμενης σχολικής χρονιάς και τα υπόλοιπα να έχουν ολοκληρωθεί έως το τέλος του 18μηνου, δηλαδή τον Σεπτέμβριο του 2026.
Παράλληλα, όπως επισήμανε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, «η σύμπραξη αυτή βεβαιώνει ότι είναι κεντρική επιλογή οι ίσες ευκαιρίες για όλους», σημειώνοντας ότι από το Ίδρυμα Ωνάση θα δοθούν συνολικά 160 εκατ. ευρώ σε βάθος 12ετιας και εκφράζοντας τη βεβαιότητα ότι τα σχολεία αυτά θα γίνουν περιζήτητα.
Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν, τα Ωνάσεια Σχολεία θα διασυνδέονται με πανεπιστημιακά ιδρύματα «με στόχο την εισαγωγή και εφαρμογή εκπαιδευτικών καινοτομιών», για τη λειτουργία τους «θα συσταθεί Διοικούσα Επιτροπή με πλειοψηφία του Δημοσίου» και οι λεπτομέρειες θα ρυθμιστούν με σύμβαση μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και του Ιδρύματος «κατά το πρότυπο του Ωνάσειου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου».
Έτσι, 22 δημόσια σχολεία παραδίδονται απευθείας στα χέρια των ιδιωτικών συμφερόντων. Με όπλο την χρόνια εγκατάλειψη και την υποχρηματοδότηση, παρουσιάζονται ως «σωτήρες» τα επιχειρηματικά συμφέροντα, που πιέζουν για νέες κερδοφόρες μπίζνες στην μεγάλη «αγορά» της εκπαίδευσης.
Τι θα προφέρουν και πώς θα γίνεται η εισαγωγή
Μεταξύ άλλων χαρακτηριστικών των Ωνάσειων σχολείων θα είναι μαθήματα και δραστηριότητες με έμφαση την πληροφορική, τις ξένες γλώσσες, το STEM, τις τέχνες και τον πολιτισμό και τέλος ενισχυτική διδασκαλία προετοιμασίας για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις.
Η εισαγωγή θα γίνεται στην Α’ Γυμνασίου ενώ θα υπάρχει η δυνατότητα και στην Α’ Λυκείου να γίνει εισαγωγή μαθητών.
