Λίγα λόγια για τις μαύρες τρύπες

Μια μαύρη τρύπα είναι μια περιοχή στο Διάστημα, όπου η ελκτική δύναμη της βαρύτητας είναι τόσο ισχυρή σε βαθμό που το φως δεν μπορεί να διαφύγει. Η ισχυρή βαρύτητα εμφανίζεται επειδή η ύλη έχει συμπιεστεί σε έναν μικροσκοπικό χώρο. Αυτή η συμπίεση μπορεί να λάβει χώρα στο τέλος της ζωής ενός άστρου.

Ορισμένες μαύρες τρύπες είναι αποτέλεσμα των άστρων που πεθαίνουν. Καθώς το φως δεν μπορεί να διαφύγει, οι μαύρες τρύπες είναι αόρατες. Ωστόσο, τα διαστημικά τηλεσκόπια με ειδικά όργανα μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό των μαύρων τρυπών παρατηρώντας την συμπεριφορά υλικών και άστρων που βρίσκονται σε πολύ κοντινή απόσταση από αυτές.

Πόσο μεγάλες είναι οι μαύρες τρύπες;

Οι μαύρες τρύπες μπορούν να έχουν διάφορα μεγέθη, αλλά υπάρχουν τρεις βασικοί τύποι μαύρων τρυπών που καθορίζονται από τη μάζα και το μέγεθος τους. Οι μικρότερες είναι γνωστές ως αρχέγονες μαύρες τρύπες. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτός ο τύπος μαύρης τρύπας είναι τόσο μικρός όσο ένα άτομο, αλλά συγκεντρώνει τη μάζα ενός μεγάλου βουνού.

Ο πιο συνηθισμένος τύπος μεσαίου μεγέθους μαύρων οπών ονομάζεται «αστρικός«. Η μάζα μιας αστρικής μαύρης τρύπας μπορεί να είναι έως και 20 φορές μεγαλύτερη από τη μάζα του Ήλιου και μπορεί να χωρέσει μέσα σε μια σφαίρα με διάμετρο περίπου 16 χιλιομέτρων. Δεκάδες μαύρες τρύπες αστρικής μάζας ενδέχεται να υπάρχουν εντός του Γαλαξία μας.

Οι μεγαλύτερες μαύρες τρύπες ονομάζονται «υπερμεγέθεις«. Αυτές οι μαύρες τρύπες έχουν μάζα μεγαλύτερη από 1 εκατομμύριο Ήλιους μαζί και θα χωρούσαν μέσα σε μια σφαίρα με διάμετρο περίπου όσο το μέγεθος του ηλιακού συστήματος μας. Επιστημονικά στοιχεία δείχνουν ότι κάθε μεγάλος γαλαξίας περιέχει μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στο κέντρο του. Η υπερμεγέθης μαύρη τρύπα στο κέντρο του Γαλαξία μας ονομάζεται Τοξότης Α. Έχει μάζα ίση με περίπου 4 εκατομμύρια Ήλιους και θα χωρούσε μέσα σε μια σφαίρα με διάμετρο περίπου στο μέγεθος του Ήλιου.

Πώς σχηματίζονται οι μαύρες τρύπες;

Οι αρχέγονες μαύρες τρύπες πιστεύεται ότι σχηματίστηκαν στο πρώιμο Σύμπαν, αμέσως μετά το Big Bang. Οι αστρικές μαύρες τρύπες σχηματίζονται όταν το κέντρο ενός πολύ μεγάλου άστρου καταρρέει προς τον εαυτό του. Αυτή η κατάρρευση προκαλεί επίσης μια υπερκαινοφανή έκρηξη (supernova), ή ένα εκρηκτικό άστρο, που εκτοξεύει μέρος του στο Διάστημα. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες σχηματίστηκαν την ίδια εποχή με τον γαλαξία στον οποίο βρίσκονται. Το μέγεθος της υπερμεγέθους μαύρης τρύπας σχετίζεται με το μέγεθος και τη μάζα του γαλαξία στον οποίο βρίσκεται.

Θα μπορούσε μια μαύρη τρύπα να «καταπιεί» τη Γη;

Οι μαύρες τρύπες δεν περιφέρονται στο Σύμπαν, καταπίνοντας τυχαία κόσμους. Ακολουθούν τους νόμους της βαρύτητας όπως και τα άλλα αντικείμενα στο Διάστημα. Η τροχιά μιας μαύρης τρύπας θα έπρεπε να είναι πολύ κοντά στο ηλιακό σύστημα για να επηρεάσει τη Γη, πράγμα που δεν είναι πιθανό. Αν μια μαύρη τρύπα που έχει την ίδια μάζα με τον Ήλιο μπορούσε να τον αντικαταστήσει, η Γη δεν θα έπεφτε μέσα. Η μαύρη τρύπα με την ίδια μάζα με τον Ήλιο θα διατηρούσε την ίδια βαρύτητα. Οι πλανήτες θα εξακολουθούσαν να βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη μαύρη τρύπα, όπως και τώρα γύρω από τον Ήλιο.

Θα μπορούσε ο Ήλιος να καταλήξει σε μαύρη τρύπα;

Ο Ήλιος δεν έχει αρκετή μάζα για να καταρρεύσει σε μια μαύρη τρύπα. Σε δισεκατομμύρια χρόνια, όταν ο ήλιος θα βρίσκεται στο τέλος της ζωής του, θα γίνει ένας κόκκινος γίγαντας. Τότε, όταν θα έχει καταναλώσει τα τελευταία καύσιμά του, θα αποβάλει τα εξωτερικά του στρώματα και θα μετατραπεί σε ένα λαμπερό δακτύλιο αερίου που ονομάζεται πλανητικό νεφέλωμα. Τέλος, το μόνο που θα απομείνει από τον Ήλιο θα είναι ένας ψυχρός λευκός νάνος.

Πώς μελετά η NASA τις μαύρες τρύπες;

Η NASA μαθαίνει για τις μαύρες τρύπες χρησιμοποιώντας διαστημικά όργανα όπως το παρατηρητήριο ακτίνων Χ Chandra, ο δορυφόρος Swift και το διαστημικό τηλεσκόπιο ακτίνων γάμμα Fermi. Το Fermi εκτοξεύτηκε το 2008 και παρατηρεί ακτίνες γάμμα – την πιο ενεργητική μορφή φωτός – σε αναζήτηση υπερμεγέθων μαύρων τρυπών και άλλων αστρονομικών φαινομένων. Διαστημικά όργανα όπως τα παραπάνω βοηθούν τους επιστήμονες να απαντήσουν σε ερωτήματα σχετικά με την προέλευση, την εξέλιξη και τον προορισμό του Σύμπαντος.

Πηγή: techgear

Εντυπωσιακές εικόνες μοιράστηκε η NASA από το πώς φαίνονταν από το διάστημα οι εορτασμοί για την Πρωτοχρονιά ανά τον πλανήτη.

Οι φωτογραφίες της NASA συνοδεύονται και από μια ευχή: «Σας ευχόμαστε μια νέα χρονιά που να λάμπει τόσο φωτεινά όσο τα φώτα της πόλης από το διάστημα».

Wishing you a new year that sparkles as bright as the city lights from space ✨ pic.twitter.com/VGgWl0lVAx

— NASA’s Johnson Space Center (@NASA_Johnson) January 1, 2024

Καλεσμένος της εκπομπής «ΤΑ ΛΕΜΕ» στη ΒΕΡΓΙΝΑ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ και της δημοσιογράφου Χριστίνας Τσόρμπα βρέθηκε ο Μενέλαος Ράπτης, φοιτητής στο κορυφαίο κολλέγιο αστροφυσικής στον κόσμο Franklin & Marshall που επέλεξε η NASA για να βρίσκεται στην ομάδα επιστημών η οποία αναλύει τα δεδομένα του τηλεσκοπίου James Webb. Ο ίδιος μίλησε για την έρευνα που γίνεται εκεί, για το Διάστημα, την έκθεση αστροφωτογραφίας που ετοιμάζει στο Δήμο Πυλαίας Χορτιάτη καθώς και για το ρόλο του δημάρχου Ιγνάτιου Καϊτεζίδη στην πορεία του.

Ο Ουρανός, δεν είναι το όριο

Από όσα σπουδαία έχει ήδη πετύχει ο Μενέλαος Ράπτης στα μόλις 19 του χρόνια, θα ξεχώριζε όπως λέει, τη συμμετοχή του στη ρομποτική σε ηλικία μόλις τρίτης δημοτικού, την βράβευσή του το 2017 από τον ΠτΔ για την εκπροσώπηση της Ελλάδας στην Ολυμπιάδα της Ρομποτικής στο Μεξικό και βέβαια, τη συμμετοχή του στον πανευρωπαϊκό διαγωνισμό της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Εταιρίας (ESA), τον Odysseus IΙ, στον οποίο απεικόνισε σε μια ζωγραφιά του το πώς θα ήταν η ζωή μελλοντικά στο διάστημα όπου κατέκτησε την πρώτη θέση κερδίζοντας τον τίτλο του «Νεότερου Πρεσβευτή του Διαστήματος στην Ευρώπη» «Ήταν το εφαλτήριο της πορείας μου» σημειώνει ενώ θυμάται ότι ο αστροναύτης που τον βράβευσε τότε, του είπε ότι «ο ουρανός δεν είναι το όριο, ούτε το διάστημα, άρα πρέπει πάντα να παλεύουμε για το καλύτερο…»

Η μηχανή του χρόνου

Μιλώντας για τη δυνατότητα ταξιδιού στο χρόνο ο νεαρός ερευνητής αναφέρθηκε στο πόσο συναρπαστικό είναι το Διάστημα αποκαλύπτοντας πως «ο χρόνος περνά διαφορετικά για εμάς ανάλογα με το πού βρισκόμαστε. Όσο πιο κοντά είσαι σε μια πηγή βαρύτητας ο χρόνος περνά πιο γρήγορα. Αν είμαστε χαμηλά σε μια πολυκατοικία, σημείωσε με χιούμορ, ο χρόνος περνά πιο γρήγορα αν και η διαφορά με το ρετιρέ, είναι αμελητέα» «Αν μπορούσαμε να βρεθούμε  κοντά σε μαύρη τρύπα χωρίς να γίνει η «σπαγγετοποίηση» που λέμε στην επιστήμη της αστροφυσικής όπου διαστέλλεται ο άνθρωπος τότε θεωρητικά εάν δεν πεθαίναμε θα βλέπαμε το τέλος του Διαστήματός μας. Εάν βρεθούμε κοντά σε πηγή άπειρης πυκνότητας όπως είναι μία μαύρη τρύπα, θα δούμε το χρόνο να περνάει άπειρα..»

Ο Ιγνάτιος Καϊτεζίδης με ενέπνευσε

Ο ταλαντούχος φοιτητής, μίλησε με σεμνότητα για όσα πέτυχε μέχρι σήμερα αναφερόμενος ιδιαίτερα στη στήριξη της οικογένειάς του αλλά και του Δημάρχου Πυλαίας-Χορτιάτη Ιγνάτιου Καϊτεζίδη ο οποίος μάλιστα φιλοξενήθηκε επίσης στην εκπομπή. «Ο κ. Καϊτεζίδης ανήκει στους φίλους μου. Είναι τιμή μου που τον γνωρίζω, με έχει εμπνεύσει στην πορεία μου» σημείωσε. Από την πλευρά του ο κ. Καϊτεζίδης εκθείασε με συγκίνηση τα μεγάλα προτερήματα «του Μενέλαου» αποκαλύπτοντας πως έχει το έργο του που βραβεύτηκε στο γραφείο του. Ο δήμαρχος Πυλαίας-Χορτιάτη και Πρόεδρος της ΠΕΔ-ΚΜ τόνισε ακόμη πως η πολιτεία θα έπρεπε να έδινε στους δήμους τη δυνατότητα να είναι πιο γενναιόδωροι απέναντι σε όλα τα παιδιά όπως ο Μενέλαος ώστε να στηρίζονταν στις σπουδές τους. «Τον θαυμάζω όπως και κάθε παιδί που ξεκινά από μια μικρή κοινωνία σαν τη δική μας και ανοίγει τα φτερά του και πρωταγωνιστεί σε μια παγκόσμια κοινωνία. Τον τιμώ και σαν πατέρας..» Ο κ. Καϊτεζίδης μίλησε και για τη βράβευση του Μενέλαου από το Δήμο σε πανηγυρική εκδήλωση που γίνεται κάθε χρόνο, για την υποδοχή των παιδιών στα πανεπιστήμια ενώ δεσμεύτηκε για την μεταφορά της ψηφιακής έκθεσης αστροφωτογραφίας που ετοιμάζει ο κ. Ράπτης, στο Δήμο.

Εκτοξεύτηκε με επιτυχία η αποστολή Artemis 1 της NASA με προορισμό τη Σελήνη.

Πρόκειται για την υλοποίηση του σχεδίου της NASA για μόνιμη ανθρώπινη παρουσία στο φεγγάρι. Η δοκιμαστική αποστολή Artemis I, που εκτοξεύτηκε σήμερα, μεταφέρει τρία ανδρείκελα στον γύρο της Σελήνης.

Ο νέος, γιγάντιος πύραυλος SLS αναχώρησε έπειτα από δέκα εβδομάδες αναβολών, τεχνικών απροόπτων και τυφώνων που χτύπησαν το Ακρωτήριο Κανάβεραλ στη Φλόριντα.

We are going.

For the first time, the @NASA_SLS rocket and @NASA_Orion fly together. #Artemis I begins a new chapter in human lunar exploration. pic.twitter.com/vmC64Qgft9

— NASA (@NASA) November 16, 2022

T-10 sec!!!

— anteriorlobe (@anteriorlobe) November 16, 2022

Artemis I from Melbourne Beach #NASA #launch pic.twitter.com/so65h2z18k

— Kellyyy (@Kelly_Rousch) November 16, 2022

Επιστροφή στη Σελήνη μισό αιώνα μετά

Πενήντα χρόνια μετά τη λήξη του ιστορικού προγράμματος «Απόλλων», το νέο αμερικανικό διαστημικό πρόγραμμα «Άρτεμις» (αδελφή του Απόλλωνα στην ελληνική μυθολογία, γι’ αυτό επιλέχτηκε αυτό το όνομα ήδη επί προεδρίας Τραμπ) μπήκε πάλι σε τροχιά.

Οι ΗΠΑ επανεκκινούν την επιχείρηση επιστροφής τους στη Σελήνη, για πρώτη φορά μετά το 1972 όταν είχαν πατήσει για τελευταία φορά το πόδι τους στο φεγγάρι.

Ο πύραυλος Space Launch System (SLS) θα μεταφέρει την μη επανδρωμένη κάψουλα Ωρίων (Orion) γύρω από τη Σελήνη για μια δοκιμαστική πτήση έξι εβδομάδων και μετά θα γυρίσει στη Γη.

Ο SLS μαζί με το Orion έχουν ύψος 98 μέτρων. Ο SLS, που χρειάστηκε πάνω από δέκα χρόνια για να αναπτυχτεί και να κατασκευαστεί, θεωρείται ο ισχυρότερος και πιο πολύπλοκος πύραυλος στον κόσμο, αν και, σύμφωνα με τον «Economist», αποτελεί ένα υπερβολικά ακριβό κρατικό κατασκεύασμα και μια σπατάλη για τα χρήματα των φορολογουμένων.

Οι βασικοί υπεργολάβοι για το πρόγραμμα Άρτεμις είναι οι εταιρείες Boeing για τον SLS και Lockheed Martin για την κάψουλα Orion.

Η τελευταία φορά που εκτοξεύτηκε ένας τέτοιος μεγα-πύραυλος από το Κέντρο Κένεντι, ήταν το 1973 όταν ένας πύραυλος Κρόνος 5 (Saturn V) μετέφερε σε τροχιά τον διαστημικό σταθμό Skylab.

Ο σχεδιασμός της NASA είναι η εκτόξευση το 2024 της επανδρωμένης αποστολής Άρτεμις 2 γύρω από το φεγγάρι, ώσπου τελικά το 2025 η αποστολή Άρτεμις 3 να προσεληνωθεί (μεταφέροντας και την πρώτη γυναίκα αστροναύτη στη Σελήνη).

Οι τελευταίοι άνθρωποι που περπάτησαν στο φεγγάρι, ήταν οι δύο άνδρες αστροναύτες της αποστολής Απόλλων 17 το 1972, ενώ είχαν προηγηθεί δέκα άλλοι Αμερικανοί αστροναύτες, στη διάρκεια πέντε προηγούμενων αποστολών, με πρώτη προσελήνωση της αποστολής Απόλλων 11 το 1969.

Τα τελευταία χρόνια η Κίνα έχει προσεληνώσει με επιτυχία τρεις ρομποτικές αποστολές και σχεδιάζει δική σεληνιακή βάση για τη δεκαετία του 2030, η Ινδία και το Ισραήλ έστειλαν δικές τους σεληνιακές αποστολές το 2019 αλλά απέτυχαν, ενώ μια νοτιοκορεατική αποστολή βρίσκεται καθ’ οδόν με στόχο να τεθεί σε τροχιά γύρω από το φεγγάρι. Γενικά υπάρχει κινητικότητα από αρκετές χώρες με προορισμό τη Σελήνη και οι ΗΠΑ έχουν ένα έξτρα ανταγωνιστικό κίνητρο να προλάβουν.

Η NASA τις τελευταίες δεκαετίες έστρεψε το ενδιαφέρον της σε άλλους πλανήτες (Άρη) και μεγάλους δορυφόρους (του Κρόνου και του Δία), αλλά τώρα πλέον ενδιαφέρεται ξανά για τη Σελήνη, μεταξύ άλλων ως ενδιάμεσο σταθμό για πιο μακρινούς διαστημικούς στόχους. Πολύ περισσότερο που τα τελευταία χρόνια έγινε αντιληπτό ότι υπάρχει αρκετό νερό σε παγωμένη μορφή στο φεγγάρι, κάτι σημαντικό για μια μονιμότερη ανθρώπινη παρουσία, όχι μόνο ως πόσιμο νερό, αλλά και ως καύσιμο για πυραύλους μετά τη διάσπαση του σε οξυγόνο και υδρογόνο.

Η Σελήνη ή ένας διαστημικός σταθμός σε τροχιά γύρω από το φεγγάρι θα λειτουργήσει ως σταθμός ανεφοδιασμού για ένα πιο μακρινό ταξίδι, π.χ. στον Άρη. Προς το παρόν πάντως οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν πόσο ακριβώς νερό υπάρχει στη Σελήνη και πόσο εύκολο θα είναι αξιοποιηθεί στην πράξη, καθώς βρίσκεται συνήθως στο βάθος ανήλιαγων κρατήρων.

Φωτό: unsplash

Η πρόσκρουση επιβεβαιώθηκε: διαστημόπλοιο της NASA, της υπηρεσίας διαστήματος των ΗΠΑ, έπεσε εσκεμμένα πάνω σε αστεροειδή με σκοπό να μεταβληθεί η πορεία του με τη δύναμη της κινητικής ενέργειας, κατά τη διάρκεια αποστολής άνευ προηγουμένου με σκοπό να η ανθρωπότητα να μάθει πώς θα προστατευτεί από δυνητική μελλοντική υπαρξιακή απειλή γι’ αυτή.

Το σκάφος-καμικάζι, λίγο μικρότερο από αυτοκίνητο, έπεσε με ταχύτητα η οποία ξεπερνούσε τα 20.000 χιλιόμετρα την ώρα πάνω στον αστεροειδή, την ώρα που προβλεπόταν (στις 02:14 ώρα Ελλάδας). Ομάδες της NASA, που βρίσκονταν στο κέντρο ελέγχου αποστολής στο Μέριλαντ, ξέσπασαν σε ζητωκραυγές τη στιγμή της πρόσκρουσης.

Λίγα λεπτά νωρίτερα, ο αστεροειδής Δίμορφος, σε απόσταση περίπου 11 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη, άρχιζε να μεγαλώνει σιγά-σιγά στις εντυπωσιακές εικόνες που μεταδίδονταν απευθείας από κάμερα το σκάφος. Ήταν ευδιάκριτη η γκρίζα ακανόνιστη επιφάνεια του βράχου.

«Εισερχόμαστε σε νέα εποχή, στην οποία δυνητικά έχουμε τη δυνατότητα να προστατευτούμε από την σύγκρουση με επικίνδυνους αστεροειδείς», συνόψισε η Λόρι Γκλέιζ, διευθύντρια πλανητικών επιστημών στη NASA.

Don’t want to miss a thing? Watch the final moments from the #DARTMission on its collision course with asteroid Dimporphos. pic.twitter.com/2qbVMnqQrD

— NASA (@NASA) September 26, 2022

Ο Δίμορφος έχει διάμετρο 160 μέτρων και δεν εγείρει κανέναν κίνδυνο για τον πλανήτη Γη. Είναι δορυφόρος μεγαλύτερου αστεροειδή, του Διδύμου, και μέχρι τώρα έκανε πλήρη περιστροφή γύρω του σε 11 ώρες και 55 λεπτά. Η NASA θέλει να μειώσει την τροχιά κατά 10 λεπτά, με άλλα λόγια να τον κάνει να πλησιάσει τον Δίδυμο.

Θα χρειαστεί αναμονή ημερών ως εβδομάδων προτού οι επιστήμονες να μπορέσουν να επιβεβαιώσουν πως η τροχιά του αστεροειδή πράγματι μεταβλήθηκε. Θα το κάνουν χάρη σε τηλεσκόπια στη Γη, που θα παρατηρήσουν την διακύμανση της τροχιάς του μικρότερου αστεροειδή γύρω από τον μεγαλύτερο μετά την πρόσκρουση.

Αν και ο στόχος είναι πολύ λιγότερο θεαματικός σε σύγκριση με τα σενάρια ταινιών επιστημονικής φαντασίας όπως το φιλμ Αρμαγεδδών, αυτή η άσκηση «πλανητικής άμυνας», που βαπτίστηκε DART («βέλος», στα αγγλικά, ακρώνυμο του όρου Double Asteroid Redirection Test) σηματοδοτεί την πρώτη δοκιμή της τεχνικής αυτής. Επιτρέπει στη NASA να κάνει πρόβα για την περίπτωση που αστεροειδής εγείρει μια μέρα απειλή να συγκρουστεί με τη Γη.

Live: Hear from NASA and @JHUAPL senior leaders following #DARTMission’s successful impact with non-hazardous asteroid Dimorphos. Tune in: https://t.co/dpjXzNMv06

— NASA (@NASA) September 27, 2022

Το σκάφος ταξίδεψε για περίπου δέκα μήνες, μετά την εκτόξευσή του από την Καλιφόρνια. Για να χτυπήσει στόχο τόσο μικρό όσο ο Δίμορφος, η τελευταία φάση της πτήσης του ήταν εντελώς αυτοματοποιημένη, σαν να επρόκειτο για αυτοκατευθυνόμενο πύραυλο.

Τρία λεπτά μετά την πρόσκρουση, δορυφόρος μικρού μεγέθους, περίπου όσου έχει κουτί παπουτσιών, που ονομάζεται LICIACube και αφέθηκε από το σκάφος προτού γίνει η σύγκρουση, επρόκειτο να περάσει σε απόσταση 55 χιλιομέτρων από τον αστεροειδή για να συλλέξει εικόνες.

Το εγχείρημα παράλληλα επρόκειτο να παρακολουθείται από τα διαστημικά τηλεσκόπια Hubble και James Webb, που επρόκειτο να εντοπίσουν το σύννεφο σκόνης ώστε να μπορέσει να υπολογιστεί η ποσότητα της ύλης που εκτινάχθηκε.

Θα επιτραπεί επίσης να κατανοηθεί καλύτερα η σύνθεση του Δίμορφου, που είναι αντιπροσωπευτικός αστεροειδών που απαντώνται συχνά, άρα να αποτιμηθεί η αποτελεσματικότητα της μεθόδου.

Το ευρωπαϊκό σκάφος Ήρα, που αναμένεται να εκτοξευτεί το 2024, θα παρατηρήσει από κοντά τον Δίμορφο το 2026, για να εκτιμηθούν οι επιπτώσεις της πρόσκρουσης και να μετρηθεί, για πρώτη φορά, η μάζα του αστεροειδούς.

Οι αστεροειδείς έχουν επιφυλάξει εκπλήξεις για τους επιστήμονες στο παρελθόν. Το 2020, το αμερικανικό σκάφος Osiris-Rex παρεισέφρησε βαθύτερα από ό,τι αναμενόταν στην επιφάνεια του αστεροειδή Μπένου. Η ακριβής σύνθεση του Δίμορφου δεν είναι γνωστή μέχρι στιγμής.

«Αν ο αστεροειδής αντιδράσει στην πρόσκρουση του DART με τρόπο εντελώς απρόβλεπτο, αυτό μπορεί να μας οδηγήσει να επανεξετάσουμε αν η κινητική πρόσκρουση είναι τεχνική που μπορεί να έχει γενική εφαρμογή», επισήμανε ο Τομ Στάτλερ, επιστημονικός επικεφαλής της αποστολής.

IMPACT SUCCESS! Watch from #DARTMIssion’s DRACO Camera, as the vending machine-sized spacecraft successfully collides with asteroid Dimorphos, which is the size of a football stadium and poses no threat to Earth. pic.twitter.com/7bXipPkjWD

— NASA (@NASA) September 26, 2022

Πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια, οι δεινόσαυροι εξαλείφθηκαν εξαιτίας της σύγκρουσης αστεροειδούς μεγέθους 10 χιλιομέτρων με τη Γη.

Σχεδόν 30.000 αστεροειδείς κάθε μεγέθους έχουν καταλογογραφηθεί (σχετικά) κοντά στη Γη. Σήμερα, κανένας από τους γνωστούς αστεροειδείς δεν απειλεί τον πλανήτη μας, τουλάχιστον για τα επόμενα 100 χρόνια. Εκτός αν δεν έχει καταγραφεί ακόμα.

Αυτοί που έχουν μέγεθος ενός χιλιομέτρου και πλέον έχουν καταγραφεί πρακτικά όλοι, λένε επιστήμονες. Όμως προσθέτουν ότι δεν είναι καταγεγραμμένο παρά μόλις το 40% των αστεροειδών μεγέθους 140 μέτρων και πλέον, που μπορούν να προκαλέσουν καταστροφή σε μεγάλες περιοχές.

«Το σημαντικότερο καθήκον μας είναι να βρούμε» όσους δεν έχουν εντοπιστεί, τόνισε ο Λίντλι Τζόνσον, ειδικός για την πλανητική άμυνα στη NASA. Όσο συντομότερα βρεθούν, τόσο περισσότερο χρόνο να έχουν οι ειδικοί για να καταρτίσουν σχέδιο άμυνας.

Το πείραμα DART είναι το πρώτο, κρίσιμο βήμα ως προς αυτό, εξηγεί ο κ. Τζόνσον. «Είναι περίοδος που προκαλεί μεγάλο ενθουσιασμό (…) για τη διαστημική ιστορία και ακόμη και για την ιστορία της ανθρωπότητας».

Η NASA έδωσε χτες στη δημοσιότητα νέες εντυπωσιακές εικόνες τις οποίες έστειλε το τηλεσκόπιο James Webb. Τραβώντας τα βλέμματα όλου του κόσμου. Αφού για πρώτη φορά η ανθρωπότητα κατάφερε να δει εικόνες σαν αυτές, από το βαθύ σύμπαν.

Οι φωτογραφίες είναι πλήρως προσβάσιμες στο κοινό, και αν θες να τις κάνεις download σε υψηλή ανάλυση, μπορείς να επισκεφτείς το webbtelescope.org. Με μερικά κλικ μπορείς να κατεβάσεις την φωτογραφία που θες, και να την χρησιμοποιήσεις όπως θες.

Φυσικά, στο ίδιο site θα βρεις και αναλυτικές πληροφορίες για όλα όσα αφορούν το James Webb και το υλικό που στέλνει.

Πηγή: itspossible.gr

Έπειτα από αναμονή μηνών, η NASA έδωσε στη δημοσιότητα μία από τις πρώτες εικόνες από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb.

Συγκεκριμένα, ο ίδιος ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, δημοσίευσε την πρώτη φωτογραφία από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA – μια εικόνα ενός σμήνους γαλαξιών που αποκαλύπτει την πιο λεπτομερή εικόνα του πρώιμου σύμπαντος που έχουμε δει ποτέ.

Η πρώτη εικόνας υψηλής ανάλυσης του Webb ήρθε την παραμονή μιας μεγαλύτερης αποκάλυψης φωτογραφιών και φασματογραφικών δεδομένων που η NASA σχεδιάζει να παρουσιάσει την Τρίτη στο Goddard Space Flight Center στο Μέριλαντ.

Η εικόνα που παρουσιάστηκε από τον Μπάιντεν και τον επικεφαλής της NASA Μπιλ Νέλσον δείχνει το 4,6 δισεκατομμύρια ετών σμήνος γαλαξιών που ονομάζεται SMACS 0723, του οποίου η συνδυασμένη μάζα λειτουργεί ως «βαρυτικός φακός», παραμορφώνοντας το διάστημα για να μεγεθύνει πολύ το φως που προέρχεται από πιο μακρινούς γαλαξίες πίσω του, όπως αναφέρει το πρακτορείο Reuters.

Τουλάχιστον ένα από τα αχνά, παλαιότερα χαρακτηριστικά φωτός που εμφανίζονται στο «φόντο» της φωτογραφίας – μια σύνθεση εικόνων διαφορετικών μηκών κύματος φωτός – χρονολογείται πριν από περισσότερα από 13 δισεκατομμύρια χρόνια, είπε ο Νέλσον.

👀 Sneak a peek at the deepest & sharpest infrared image of the early universe ever taken — all in a day’s work for the Webb telescope. (Literally, capturing it took less than a day!) This is Webb’s first image released as we begin to #UnfoldTheUniverse: https://t.co/tlougFWg8B pic.twitter.com/Y7ebmQwT7j

— NASA Webb Telescope (@NASAWebb) July 11, 2022

«Είναι ένα νέο παράθυρο στην ιστορία του σύμπαντός μας», είπε ο Μπάιντεν πριν από την αποκάλυψη της φωτογραφίας. «Και σήμερα θα πάρουμε μια γεύση από το πρώτο φως που θα λάμψει μέσα από αυτό το παράθυρο: φως από άλλους κόσμους, σε τροχιά γύρω από αστέρια πολύ πέρα από το δικό μας. Είναι εκπληκτικό για μένα». Μαζί του στο Παλιό Κτήριο Εκτελεστικών Γραφείων του συγκροτήματος του Λευκού Οίκου ήταν η αντιπρόεδρος Κάμαλα Χάρις, η οποία προεδρεύει του Εθνικού Διαστημικού Συμβουλίου των ΗΠΑ.

Πηγή: athensvoice.gr

Η ερασιτεχνική του ενασχόληση με την ουράνια μηχανική τον οδήγησε να φτιάξει τον πρώτο φασματογράφο που βλέπει ολόκληρο το «στέμμα» του ήλιου. Η πρωτοποριακή αυτή προσέγγιση η οποία ακούει στο όνομα Icarus, έφερε στον μουσικό από τη συμπρωτεύουσα, την αναγνώριση και τη συνεργασία με τη NASA.

«Τον πρώτο φασματογράφο τον έκανα το 2000. Το 2006 παρατήρησα την πρώτη έκλειψη από το Καστελόριζο. Στη διάρκεια των χρόνων εξελίχθηκε και το 2017 ανέλαβα να κατασκευάσω ένα τέτοιο μηχάνημα για τη NASA, το οποίο πέταξε με το σκάφος G3 κατά τη διάρκεια της έκλειψης ηλίου» λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Α. Βούλγαρης ο οποίος πρόσφατα συμμετείχε στην αποστολή EFLIGHT2021-SUNRISE. Οι φασματογράφοι του εγκαταστάθηκαν σε αεροσκάφος Boeing 787-Dreamliner κατά τη διάρκεια της Ολικής Έκλειψης Ηλίου στις 4 Δεκεμβρίου 2021.

«Αυτή η έκλειψη ήταν ορατή μόνο από την Ανταρκτική. Πετάξαμε στα 41.000 πόδια, πολύ παραπάνω από τις πτήσεις των πολιτικών αεροσκαφών, στα όρια του αεροσκάφους. Ο ουρανός είναι πολύ διαφορετικός σε τέτοιο υψόμετρο. Όταν κοιτάξεις κάτω νομίζεις ότι βλέπεις την επιφάνεια της γης, αλλά είναι τα σύννεφα» αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κατασκευαστής αστρονομικών οργάνων. Για την αποστολή συνεργάστηκε με τον καθηγητή Αθανάσιο Οικονόμου, ο οποίος είναι συνεργάτης της NASA τα τελευταία 55 χρόνια.

Ήδη, μάλιστα, έχει ξεκινήσει η επεξεργασία και η ανάλυση των δεδομένων που ελήφθησαν από τους φασματογράφους, από τον μαθηματικό-επίκουρο καθηγητή Χριστόφορο Μουρατίδη (Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού Σύρου).

Η κατάσταση του ηλιακού στέμματος μας δείχνει ουσιαστικά την ενεργειακή κατάσταση του ηλίου. Πρόκειται για το λεγόμενο ελάχιστο ή μέγιστο Maunder, δηλαδή τη δραστηριότητα του ήλιου. Ο πλανήτης μας επηρεάζεται άμεσα από το πως είναι ενεργειακά ο ήλιος. «Όταν έχουμε μια εξαιρετικά έντονη δραστηριότητα στον ήλιο αυτό δημιουργεί προβλήματα στον πλανήτη. Αν συμβεί ηλιακή καταιγίδα, μια ηλιακή έκλαμψη στον ήλιο, το ωστικό κύμα της έκρηξης στέλνει σωματίδια από την ανώτερη ατμόσφαιρα του ηλίου τα οποία ταξιδεύουν στον πλανητικό χώρο. Αυτά μπορεί να συναντήσουν στο διάβα τους τη Γη. Αν συμβεί αυτό το πράγμα και είναι σχετικά μεγάλης έντασης, δημιουργεί προβλήματα στους τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους, παράσιτα στις τηλεπικοινωνίες και μπορεί και να καταστρέψει τα ηλεκτρονικά κυκλώματα των δορυφόρων» εξηγεί ο Α. Βούλγαρης.

Στην παρούσα χρονική στιγμή ο Ήλιος οδεύει προς το μέγιστο της δραστηριότητάς του με πιθανή κορύφωση το 2022/2023.

Ηλιακές καταιγίδες έχουν καταγραφεί στον Βόρειο Καναδά, στη διάρκεια του πολέμου του Κόλπου αλλά και κατά την πτήση του αμερικανικού προεδρικού αεροσκάφους το οποίο μετέφερε τον Ρόναλντ Ρήγκαν στη Σαουδική Αραβία. Το μπλακ άουτ ήταν αναπόφευκτο.

Φυσικά και η ελάχιστη δραστηριότητα του ήλιου επηρεάζει μια σειρά από δραστηριότητες όπως: την ανάπτυξη των φυτών και των δέντρων, την παραγωγή κρασιού και τα σιτηρά. Από το 1640 μέχρι το 1720 η δραστηριότητα του ήλιου βρίσκονταν στο ελάχιστο Maunder. Γκραβούρες της εποχής απεικονίζουν μια λαϊκή αγορά πάνω στον Τάμεση, ο οποίος κάθε χρόνο πάγωνε. Μάλιστα, το πάχος του πάγου υπολογίζεται ότι έφτανε τα δυο μέτρα. Τα δέντρα δεν αναπτύσσονταν ιδιαίτερα κατά τη συγκεκριμένη περίοδο. Ωστόσο, το γεγονός συνέβαλε στη δημιουργία των καλύτερων μουσικών οργάνων που έχουν κατασκευαστεί, αφού οι αυξητικοί δακτύλιοι του δέντρου βρίσκονταν πιο κοντά ο ένας στον άλλο κάνοντας το ξύλο πιο σφιχτό και ομοιογενές. Τα βιολιά εκείνης της εποχής μερικά από τα οποία κατασκεύασε ο Ιταλός Αντόνιο Στραντιβάρι σήμερα κοστίζουν αρκετά εκατομμύρια ευρώ.

Αρκετά είναι τα χρήματα και για τις αποστολές παρατήρησης των εκλείψεων, όμως η παρακολούθηση του φαινομένου μπορεί να συμβάλλει καθοριστικά στην αντιμετώπιση σύγχρονων προβλημάτων. Το μοντέλο που κατασκεύασε ο Έλληνας εφευρέτης, με ένα διαφορετικό εξάρτημα, μπορεί να παρατηρήσει και το φάσμα των αστεριών αλλά και ακόμα το φάσμα ενός κυττάρου ή τη διαπερατότητα στο κόκκινο κρασί. Στην αποστολή που σχεδίασαν οι Αμερικανοί ηλιακοί αστρονόμοι και καθηγητές Glenn Schneider και Jay Pasachoff, ο Αριστείδης Βούλγαρης παρουσίασε και το νέο λειτουργικό μοντέλο του Μηχανισμού των Αντικυθήρων το οποίο κατασκεύασε σε συνεργασία με την ερευνητική ομάδα The Functional Reconstruction of Antikythera Mechanism-The FRAMe Project. Οι ερευνητές που μελετούν τις τομογραφίες των ακτίνων του μηχανισμού κατάφεραν να προσδιορίσουν ότι η λειτουργία του αρχαίου μηχανισμού των Αντικυθήρων ξεκίνησε στις 23 Δεκεμβρίου του 178 π.Χ, όταν είχε συμβεί μια από τις μεγαλύτερες ηλιακές εκλείψεις.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Kepler της NASA ανακάλυψε έναν πλανήτη., που μοιάζει με τη Γη, να κάνει κύκλους γύρω από ένα κοντινό αστέρι στη ζώνη Goldilocks του γαλαξία μας. Το Kepler-186f απέχει περίπου 500 έτη φωτός από τη Γη στον αστερισμό του Κύκνου. Η κατοικήσιμη ζώνη, που επίσης προσδιορίζεται ως η ζώνη Goldilocks, είναι η περιοχή γύρω από ένα αστέρι μέσα στην οποία αντικείμενα πλανητικής μάζας με αρκετή ατμοσφαιρική πίεση μπορούν να διατηρήσουν υγρό νερό στις επιφάνειές τους.

«Γνωρίζουμε μόνο έναν πλανήτη όπου επιβιώνει η ζωή – τη Γη. «Όταν κυνηγάμε ζωή έξω από το ηλιακό μας σύστημα, εστιάζουμε στην ανακάλυψη πλανητών που μιμούνται χαρακτηριστικά που μοιάζουν με τη Γη», δήλωσε η Elisa Quintana, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο SETI στο Ερευνητικό Κέντρο Ames της NASA. στο Moffett Field, Καλιφόρνια, και ο κύριος συγγραφέας του. εργασία που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science. «Η ανακάλυψη ενός κατοικήσιμου πλανήτη σαν τη Γη είναι μια σημαντική ανακάλυψη.»

Το γειτονικό αστέρι του Kepler-186f έχει το ήμισυ της μάζας και του μεγέθους του Ήλιου του ηλιακού μας συστήματος και λαμβάνει μόνο το ένα τρίτο της ενέργειας που λαμβάνουμε από τον Ήλιο μας. Το Kepler-186f περιφέρεται γύρω από το αστέρι του μία φορά κάθε 130 ημέρες

Εκτός από τον Kepler-186f, υπάρχουν άλλοι 4 πλανήτες περιφέρονται γύρω από ένα κοντινό αστέρι στο σύστημα Kepler-186f. Αυτό σημαίνει ότι αν το γειτονικό αστέρι σε αυτόν τον πλανήτη είναι ακριβώς όπως ο Ήλιος μας, τότε η πιθανότητα ζωής σε αυτόν τον πλανήτη αυξάνεται.

«Γνωρίζουμε μόνο έναν πλανήτη όπου επιβιώνει η ζωή – τη Γη. «Όταν κυνηγάμε ζωή έξω από το ηλιακό μας σύστημα, εστιάζουμε στην ανακάλυψη πλανητών που μιμούνται χαρακτηριστικά που μοιάζουν με τη Γη», δήλωσε η Elisa Quintana, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο SETI στο Ερευνητικό Κέντρο Ames της NASA. «Η ανακάλυψη ενός κατοικήσιμου πλανήτη σαν τη Γη είναι μια σημαντική ανακάλυψη».

Το γειτονικό αστέρι του Kepler-186f έχει το ήμισυ της μάζας και του μεγέθους του Ήλιου του ηλιακού μας συστήματος και λαμβάνει μόνο το ένα τρίτο της ενέργειας που λαμβάνουμε από τον Ήλιο. Το Kepler-186f περιφέρεται γύρω από το αστέρι του μία φορά κάθε 130 ημέρες.

Η αποστολή DART (Double Asteroid Redirection Test) της NASA ξεκίνησε στις 24 Νοεμβρίου, 08:21 ώρα Ελλάδας, με σκοπό να συντριβεί στο διάστημα. Πρόκειται για την πρώτη αποστολή-τεστ, πλανητικής άμυνας έναντι μελλοντικού κινδύνου από αστεροειδή!

Το κόστους 330 εκατομμυρίων δολαρίων ρομποτικό σκάφος DART, αφού διανύσει μια απόσταση περίπου 11 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη, προορίζεται να συντριβεί στον μικρό δορυφόρο Δίμορφο (Dimorphos, διαμέτρου 160 μέτρων) του αστεροειδούς Δίδυμος (Didymos, διαμέτρου περίπου 800 μέτρων) τον Σεπτέμβριο του 2022, σε μια «πρόβα» πλανητικής άμυνας σε περίπτωση που ένας τέτοιος διαστημικός βράχος αποτελέσει απειλή για τη Γη στο μέλλον!

Θα είναι το πρώτο τεστ μιας τεχνολογίας αποτροπής ενός καταστροφικού αστεροειδούς. Ενώ κατά καιρούς, διάφορα διαστημικά σκάφη έχουν ηθελημένα και μη πέσει πάνω σε ουράνια σώματα, θα είναι η πρώτη φορά που θα γίνει κάτι τέτοιο σκοπίμως, στο όνομα σωτηρίας του πλανήτη μας από έναν μελλοντικό κίνδυνο.

Μεταφερόμενο σε έναν πύραυλο Falcon 9 που ανήκει στην SpaceX, το DART πρέπει να συντριβεί με ταχύτητα 24.100 km/h και να αλλάξει την πορεία του κατά ένα κλάσμα.

Εάν η αποστολή είναι επιτυχής, θα σημαίνει ότι η NASA και άλλες διαστημικές υπηρεσίες θα μπορούσαν να εκτρέψουν έναν αστεροειδή, που κατευθύνεται προς τη Γη και να αποτρέψουν μια πρόσκρουση τύπου… Αρμαγεδδώνα!

Το DART, περίπου στο μέγεθος ενός μικρού αυτοκινήτου, ξεκίνησε το 10μηνο ταξίδι του στο βαθύ διάστημα, περίπου 11 εκατ. χιλιόμετρα από τη Γη. Μόλις φτάσει, το DART, θα δοκιμάσει την δυνατότητά του να αλλάξει την τροχιά ενός αστεροειδούς με καθαρή κινητική δύναμη. Κάμερες θα καταγράψουν τη σύγκρουση και θα μεταδώσουν εικόνες στη Γη!

Ο αστεροειδής-στόχος του DART δεν αποτελεί πραγματική απειλή και είναι μικρός σε σύγκριση με τον κατακλυσμικό αστεροειδή Chicxulub, που χτύπησε τη Γη πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια, οδηγώντας στην εξαφάνιση των δεινοσαύρων. Αλλά οι επιστήμονες λένε πως οι μικρότεροι αστεροειδείς, είναι πολύ πιο συχνοί και αποτελούν μεγαλύτερο, θεωρητικό, κίνδυνο στο εγγύς μέλλον.

Με πληροφορίες της New York Times.